Genua to miasto, które wielu turystów pomija w drodze do Cinque Terre, Mediolanu lub Toskanii – i jest to ich poważny błąd. Stolica Ligurii, rozłożona na stromych wzgórzach opadających wprost ku Morzu Liguryjskiemu, skrywa jedno z największych i najlepiej zachowanych średniowiecznych centrów miejskich w Europie, pałace wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, wybitne muzea i niepowtarzalną atmosferę portowego miasta z wielowiekową historią. Genua jest miastem Krzysztofa Kolumba, dawnych dożów i morskiej potęgi, która przez stulecia kształtowała historię całego Śródziemnomorza.
Caruggi – labirynt średniowiecznych uliczek
Sercem Genui są caruggi – gęsta sieć wąskich, często zaledwie kilkumetrowych uliczek tworzących średniowieczne stare miasto. To największe historyczne centrum miejskie w Europie, zajmujące obszar ponad 1 km², wpisane w 2006 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wysokie, ciemne kamienice flanelują uliczki, przez które przez wieki przepływał handel z całym Morzem Śródziemnym i dalekim Wschodem. Dziś w caruggi mieszczą się sklepy, bary, piekarnie, pracownie rzemieślnicze i lokalne restauracje.
Wędrówka bez mapy po tych zaułkach to jedno z najciekawszych doświadczeń, jakie Genua może zaoferować. Co chwilę za kolejnym zakrętem odkrywa się ukryty kościół, ozdobny portal pałacowy lub mały plac z fontanną. Warto zwrócić uwagę na Via San Luca, Piazza San Matteo – plac otoczony czarno-białymi kościołami i pałacami rodziny Doria – oraz Via Garibaldi, dawniej zwaną Stradą Nuovą, uznawaną za jedną z najpiękniejszych ulic renesansowych w Europie.
Via Garibaldi i pałace Rolli – UNESCO w centrum miasta
Via Garibaldi i sąsiadująca z nią Via Balbi to 2 główne arterie reprezentacyjne dawnej Genui, przy których genueńska arystokracja wznosiła od XVI wieku okazałe pałace miejskie. System tzw. Pałaców Rolli – oficjalnych rezydencji dostępnych dla zagranicznych gości stanu na mocy dekretu senatu z 1576 roku – obejmuje ponad 40 budowli rozsianych po całym historycznym centrum.
Przy Via Garibaldi warto odwiedzić 3 muzea mieszczące się w dawnych pałacach:
- Palazzo Rosso – czerwona fasada, kolekcja malarstwa flamandzkiego, weneckiego i genueńskiego; obrazy van Dycka, Guercina, Veronese’a i Dürera
- Palazzo Bianco – biała fasada, kolekcja malarstwa europejskiego ze szczególnym naciskiem na sztukę flamandzką i holenderską
- Palazzo Tursi – dziś siedziba urzędu miasta; w zbiorach przechowywane są m.in. listy Krzysztofa Kolumba i słynne skrzypce Paganiniego
Stary port w Genui – Porto Antico
Porto Antico, zrewitalizowany stary port Genui, to obszar tętnący życiem przez cały rok. Projekt przebudowy, zrealizowany przez architekta Renzo Piano przy okazji wystawy Expo 1992, zamienił zdegradowany obszar przemysłowy w atrakcyjną przestrzeń publiczną z restauracjami, sklepami, placami zabaw i instytucjami kultury. Piano – urodzony w Genui – zadbał o to, by nowa zabudowa harmonijnie dialogowała z historyczną linią portową.
W Porto Antico znajdują się:
- Acquario di Genova – największe akwarium we Włoszech i jedno z największych w Europie, odwiedzane przez ponad 1 milion gości rocznie; w basenach żyją rekiny, delfiny, foki, pingwiny i setki gatunków ryb
- Bigo – charakterystyczna konstrukcja dźwigowa projektu Renzo Piano z panoramiczną windą oferującą widok na miasto i port
- Galata – Museo del Mare – jedno z największych muzeów morskich w Europie, opowiadające historię Genui jako potęgi morskiej; w ekspozycji można wejść na pokład repliki galery z XVII wieku
- La Lanterna – latarnia morska z XII wieku, symbol Genui, jedna z najstarszych i najwyższych latarni morskich na świecie (wysokość 77 m)
Katedra San Lorenzo w Genui
Romańsko-gotycka Cattedrale di San Lorenzo, zwana popularnie Duomo di Genova, to najważniejszy kościół w mieście, budowany i przebudowywany od IX do XVI wieku. Fasada z charakterystyczną czarno-białą marmurowąokładziną – typową dla architektury sakralnej Ligurii – robi wrażenie nawet na tle bogatej konkurencji włoskich kościołów. Wnętrze kryje kaplicę Świętego Jana Chrzciciela z relikwiarzem oraz muzeum skarbca z wyjątkowymi dziełami sztuki sakralnej, w tym słynnym talerzu z zielonego szkła, który według tradycji był zastawiony przez króla Heroda za głowę świętego Jana.
Wzgórza i kolejki linowe – Genua z góry
Ukształtowanie terenu Genui – miasto leży między morzem a stromymi wzgórzami Apenin Liguryjskich – sprawia, że komunikacja pionowa od zawsze odgrywała szczególną rolę. Dziś turyści mogą korzystać z sieci zabytkowych wind i kolejek linowych, które jednocześnie stanowią sprawny środek transportu i atrakcję turystyczną.
- Funicolare Zecca–Righi – kolejka linowa łącząca centrum z dzielnicą Righi na wzgórzu; z górnej stacji roztacza się panorama portu i całej zatoki
- Ascensore Castello d’Albertis–Montegalletto – winda prowadząca do zamku d’Albertis, w którym mieści się Muzeum Kultur Świata
- Parco di Villa Durazzo Pallavicini – romantyczny park krajobrazowy w pobliskim Pegli, uznawany za jeden z najpiękniejszych ogrodów we Włoszech
Dom Krzysztofa Kolumba w Genui
Genua słynie jako miasto narodzin Krzysztofa Kolumba – choć historycy nie są całkowicie zgodni co do dokładnego miejsca urodzenia odkrywcy, miasto pielęgnuje tę tradycję z dumą. W pobliżu Porta Soprana, jednej z zachowanych średniowiecznych bram miejskich, stoi Casa di Cristoforo Colombo – rekonstrukcja domu, w którym Kolumb miał spędzić dzieciństwo. Expozycja jest skromna, ale samo otoczenie – ze starą bramą miejską i kawałkiem średniowiecznych murów – sprawia, że miejsce to warto odwiedzić.
Kuchnia genueńska – czego koniecznie spróbować?
Genua to kolebka kilku potraw, które podbiły włoską i światową kuchnię. Każda wizyta w mieście powinna obejmować degustację lokalnych specjałów:
- pesto alla genovese – oryginalny sos bazyliowy przyrządzany w moździerzu z bazylii, orzeszków piniowych, czosnku, parmezanu, pecorino i oliwy; podawany z trofie lub trenette
- focaccia ligure – płaski chleb z oliwą i solą morską, pieczony w piecach piekarni rozsianych po całych caruggi; najlepiej smakuje świeżo po wyjęciu z pieca
- farinata – płaski placek z mąki z ciecierzycy, pieczony w piecu opalanym drewnem w okrągłych miedzianych formach; chrupiący z zewnątrz, miękki w środku
- cappon magro – tradycyjne danie rybno-warzywne serwowane na specjalne okazje, komponowane w warstwy na krakersach marynarskich
Informacje dla odwiedzających Genuę
Genua jest doskonałym punktem wypadowym do zwiedzania Riwierzy Liguryjskiej – Cinque Terre, Portofino i Camogli są stąd łatwo dostępne pociągiem. Miasto dysponuje własnym lotniskiem (Aeroporto Cristoforo Colombo) z połączeniami do wielu europejskich miast.
- najlepszy czas na wizytę – wiosna (kwiecień–czerwiec) i wczesna jesień (wrzesień–październik); lato jest gorące i tłoczne w pobliskich kurortach, samo miasto pozostaje względnie spokojne
- karta miejska – Genova City Pass oferuje wstęp do głównych muzeów i nielimitowane przejazdy komunikacją miejską
- poruszanie się po mieście – historyczne centrum jest strefą ograniczonego ruchu samochodowego; najwygodniej zwiedzać je pieszo lub korzystając z wind i kolejek linowych
- bezpieczeństwo – niektóre zaułki caruggi, szczególnie w godzinach nocnych, wymagają zwykłej ostrożności; za dnia są bezpieczne i pełne życia
